Mineralni ili hemijski SPF proizvodi: koje odabrati?

Zaštita od sunca je poslednjih godina ubedljivo najaktuelnija tema u svetu kozmetologije, estetske dermatologije, pa i estetske medicine uopšte, ali i jedna od retkih oko koje su mišljenja nepodeljena. Međutim, ono što se dovodi u pitanje kada je reč o SPF proizvodima, jeste njihov sastav, a gde ima dilema, ima i mnogo prostora za dezinformacije. Mineralni ili hemijski SPF – pitanje je nad svim pitanjima, pa tako nailazimo na različita mišljenja ovim povodom. Prava istina je, pak, u činjenici da je korišćenje bilo kog SPF proizvoda bolje nego njegovo izostavljanje iz rutine, a u narednim redovima donosimo najznačajnije karakteristike mineralnog i hemijskog sastava.

Kako se precizno određuje stepen zaštite od sunca?

Najpre, SPF (Sun Protection Factor) označava stepen zaštite od UV zračenja – laboratorijsku meru zaštite, tačnije, pokazuje koliko efikasno proizvod apsorbuje ili odbija UV zrake. Na našu kožu štetno deluju UVA i UVB zraci (UVC zraci ne dopiru do površine Zemlje), koji prodiru kroz atmosferu i iako je dugo smatrano da samo UVB zraci loše deluju na nas, studije poslednjih godina govore da su i UVA zraci i te kako opasni po kožu i čitav organizam. Broj koji na proizvodima stoji uz oznaku SPF ostavlja mnogo prostora za polemiku. Nailazimo na različite definicije koje pokušavaju da približe značenje ovih brojeva, koji se mahom kreću od 15 do 50+, međutim i dalje postoje određene dileme pri odabiru adekvatne zaštite.

Naime, broj pored oznake SPF predstavlja vreme koje bez oštećenja na koži možemo provesti na suncu uz određeni faktor zaštite, u odnosu na nezaštićenu kožu. Ako koža bez zaštite može da izdrži oko deset minuta pre nego što počne da se crveni, SPF 30 će teoretski produžiti ovo vreme 30 puta, dakle omogućiti koži da ostane bez opekotina oko 300 minuta.  Međutim, ni ovo objašnjenje ne možemo uzeti zdravo za gotovo, jer se podrazumeva da SPF nanosimo u dovoljnim količinama i da ga obnavljamo u pravilnim vremenskim razmacima, što najčešće nije slučaj. Stoga je možda korisnije objašnjenje da nijedan SPF nije u mogućnosti da odbije 100% zračenja, te da veći SPF faktor ne pruža direktno veću zaštitu od manjeg faktora, nego da propušta manju količinu zraka. Tako, na primer, SPF 50 propušta 2% zračenja, SPF 30 propušta 3% zraka, dok se za efikasnost bilo kog stepena zaštite podrazumeva da se proizvod redovno obnavlja kako bi pružio obećanu zaštitu.

Sastav SPF proizvoda: mineralni ili hemijski

Najveći broj SPF proizvoda štiti samo od UVB zraka, i zato je prva stvar na koju bi trebalo obratiti pažnju – spektar zračenja od kojih štiti određeni proizvod. Idealan odabir podrazumeva i zaštitu od UVA zraka. Stepen zaštite od UVA zraka, koji najčešće nije istaknut na proizvodu, iznosi otprilike jednu trećinu stepena zaštite od UVB zraka, odnosno trećinu broja istaknutog na ambalaži. Sastav SPF krema i drugih proizvoda takav je da kreira zaštitnu barijeru na koži koja, u zavisnosti od toga koji filteri ulaze njegov sastav, apsorbuje, reflektuje ili rasipa UV zrake pre nego što stignu do kože. Hemijski i fizički sastojci SPF proizvoda UV zrake pretvaraju u toplotu, koja se potom oslobađa sa površine kože i zbog toga adekvatno zaštićena koža prolazi bez opekotina.

Ukoliko SPF proizvod sadrži mineralni sastav, osnovna njegova karakteristika je da reflektuje, odnosno odbija sunčeve zrake. Ovi proizvodi najčešće nose epitet prirodnih jer su bazirani na različitim mineralima (npr. cink oksid ili titanijum dioksid), dok se još nazivaju i fizičkom zaštitom zbog svojstva da stoje na koži (ne upijaju se) i na taj način odbijaju zrake. Ipak, mineralni filteri su manje zastupljeni u proizvodima jer je njihova formulacija manje komforna za kožu. To znači da mineralni SPF proizvodi ostavljaju utisak težine na licu i telu, a veoma često i trag na koži, što je naročito nezgodno ako je reč o proizvodima za lice. Ipak, dejstvo mineralnih filtera je dugotrajnije i pruža instant zaštitu, počevši od momenta nanošenja, pod uslovom da ne dolazimo u kontakt sa vodom i da se ne znojimo.

Hemijski filteri u SPF proizvodima su najzastupljeniji filteri i osnovna prednost jeste lakša, nežnija tekstura samog proizvoda, zbog čega se lakše upijaju, a često predstavljaju i odličnu podlogu za šminku kada se nanesu na lice. Razlika u mehanizmu kojim deluje protiv UV zraka, u odnosu na mineralne filtere, jeste u tome što hemijski filteri upijaju, odnosno apsorbuju sunčeve zrake, dok hemijska zaštita ulazi u kožu. Ovaj tip zaštite je, za razliku od mineralnih filtera, otporan na vodu i znoj i zbog toga se na ovakvim SPF proizvodima često ističe ovo svojstvo. Glavni nedostatak hemijskih filtera u odnosu na mineralne, jeste u tome što mogu izazvati iritacije, dok je u slučaju mineralnih – prirodnih filtera, ova mogućnost svedena na minimum.

Međutim, postoje i oni proizvodi koji kombinuju ova dva oblika zaštite, pa tako pojedine kreme imaju moć i da upijaju i da odbijaju sunčeve zrake, a ovakvi filteri nazivaju se mikronizovanim. Njihov sastav čine hemijski sastojci za zaštitu od sunca, ali imaju i svojstva odbijanja zrakova.

Kako da odaberete odgovarajući proizvod?

Mineralne kreme za zaštitu od sunca odgovaraće osetljivijim tipovima i stanjima kože. S obzirom na to da često ostavljaju trag na koži, sada ih možemo pronaći u toniranim varijantama čime se umanjuje ovaj nedostatak. U ovim kremama nalaze se neorganski sastojci za zaštitu i zbog moći da odbijaju zrake, mineralnim SPF proizvodima ne treba pola sata da bi iskazale puno dejstvo, a takođe zahvaljujući ovakvom mehanizmu delovanja, nije potrebno toliko redovno i često nanošenje kao u slučaju hemijskih krema. Zbog protivupalnog dejstva materija kao što je cink oksid koji ulazi u sastav mineralnih SPF krema, manja je verovatnoća da će se na vašoj koži pojaviti neke iritacije. Nedostaci mineralnog sastava su, kao što smo već napomenuli, težina koju ostavlja na koži, a osim toga ovi sastojci se dugo zadržavaju u životnoj okolini. Za najbolji efekat potrebno je naneti veću količinu mineralnog SPF-a što dodatno otežava posao.

U pogledu hemijskih krema, potrebno im je malo vremena da bi počele da deluju, tako da je preporuka nanositi ih otprilike 15 do 30 minuta kako bi počele da deluju. U njihov sastav ulaze oksibenzon, avobenzon, oktinoksat, homosalat, i drugi sastojci koji pored zaštite kože omogućuju hidratantnost ovih proizvoda, te lakoću nanošenja. Međutim, ovi proizvodi nisu fotostabilni što znači da je potrebno obnavljati ih češće nego one sa mineralnim sastavom. S druge strane, hemijski SPF proizvodi dolaze u toliko različitih formi, prilagođeni različitim tipovima kože, što ih čini pogodnim za nanošenje u raznim svakodnevnim situacijama, pa čak i preko dnevne šminke.

I da ne zaboravimo…

Za kojigod proizvod da se odlučite, važno je imati na umu da se mora obnavljati s vremena na vreme tokom dana. Glavna prepreka obnavljanju SPF-a je, naravno, šminka – međutim, i za ovo postoji rešenje. Bilo da su u vidu spreja ili matirajućeg pudera u prahu, ovi proizvodi neće pokvariti vašu šminku, dok ćete svom licu pružiti neophodnu zaštitu. Lako ćete ih poneti sa sobom u tašni, tako da nema izgovora za zapostavljanje i ovog dela rutine.

Opširnije

Pronađite još sličnih članaka